ایران پارینه (Prehistory of Iran)

مطالبی در ارتباط با انسان اولیه در ایران و باستان زمین شناسی(Early humans in Iran and geoarchaeology)

نئاندرتال چهارانگشتی و دم دار!

ماه گذشته شبکه 4 سیما از من برای نشستی در ارتباط با انسان های اولیه در ایران و دوران پارینه سنگی دعوت کرد. در واقع این نشست قرار بود با کس دیگری صورت گیرد اما به هر صورت قرعه به نام من افتاد. از اینها که بگذریم ماجرای جالبی در این مصاحبه رخ داد که بد نیست دوستان از آن اطلاع داشته باشند. نام برنامه میراث و هویت است که هر چهارشنبه شب در ساعت 11 شب در حدود 23 دقیقه برگزار می شود. این برنامه دو مجری دارد یکی مجری کل برنامه و دیگری مجری تخصصی برنامه. برنامه توسط مجری تخصصی به درستی آغاز شد و من هم به وسع دانشم مطالبی در ارتباط با شرایط ایران در دوران پیش از تاریخ و جایگاه آن در دنیا گفتم. اما دو اتفاق خنده دار این وسط رخ داد. یکی اینکه در هنگام پخش اسلایدها وقتی که به اسلاید تصویر بازسازی شده انسان نئاندرتال رسیدیم برنامه قطع شد و اجازه پخش نگرفت!! و مورد دوم اینکه مجری کل برنامه که خود را فردی دانشمند می دانست به یک باره از من پرسید انسان های نیاندرتال آیا مثل ما 5 انگشت داشته اند یا مثلا 4 انگشت؟ و با کمال تعجب باز هم پرسید که آیا انسان های نئاندرتال دم داشته اند؟

+ سامان حیدری گوران ; ٢:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٦/۸/۱۱
comment نظرات ()

فلات مرکزی ایران یا مرکز فلات ایران؟

سالیان طولانی است که باستان شناسان از واژه فلات مرکزی ایران، در بحث های منطقه ای نام می برند. براستی منظور از فلات مرکزی ایران چیست و آیا عنوان فلات مرکزی صحیح است؟

فلات در واقع به مفهوم سرزمین بلند و مرتفع است و از گذشته جغرافیدانان به سرزمین ایران بواسطه اینکه به طور متوسط از سرزمین های کناری خود بلندتر بوده فلات ایران نام نهاده اند. البته فلات های دیگری در همسایگی فلات ایران مانند فلات پامیر، هیمالایا و تبت نیز هستند. فلات ایران متشکل از چند رشته کوهستان مرتفع شامل زاگرس در شمال غرب تا جنوب و جنوب غرب، البرز در شمال و همچنین چندین رشته کوه در نواحی مرکزی همانند کمربند ارومیه _ دختر وجود دارد. از این مقدمه ما نتیجه می گیریم که سرزمین ایران در واقع یک فلات وسیع و نسبتا مرتفع است. حال وقتی که گفته می شود فلات مرکزی بدان معناست که ایران دارای فلات های دیگری نظیر فلات شمالی یا شرقی هم هست و این اصلا درست نیست. در واقع اشتباه از آنجا ناشی می شود که برخی باستان شناسان واژه فلات مرکزی را مستقیما از واژه انگلیسی Central Plateau گرفته اند و آن را به فلات مرکزی ترجمه کرده اند. در صورتی که واژه معادل فارسی این ترکیب مرکز فلات ایران است.


+ سامان حیدری گوران ; ۳:٢٥ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٦/۸/٩
comment نظرات ()

پارینه سنگی در ایران و نظریات تازه در ارتباط با مهاجرت انسان اولیه



به اعتقاد برخی از باستان شناسان، فلات ایران در یک منطقه خاص جغرافیایی قرار گرفته است که با انجام تحقیقیات می توان امیدوار بود بسیاری از پرسش ها در ارتباط با مهاجرت انسان اولیه در اوراسیا پاسخ داده شود. یکی از نظریه های مهم و تازه، حرکت انسا نهای اولیه در امتداد سواحل اقیانوس ها و دریاهاست
. حاشیه اقیانوس ها و دریاها کمترین عوارض و موانع طبیعی را دارند و انسان ها به راحتی می توانسته اند در امتداد آنها حرکت کنند. در ضمن سواحل دریا ها دارای منابع غذایی فراوانی است و نسبتا براحتی در اختیار انسان قرار داشته است.با توجه به اینکه فلات ایران نیز دارای سواحل دریای طولانی است می توان امیدوار بود که انجام بررسی ها در امتداد این سواحل اطلاعات ارزشمندی را در اختیار باستان شناسان قرار دهد. بایستی اشاره شود که بخش شمالی خلیج فارس حدود 1500 کیلومتر طول دارد در نتیجه امکان ارزیابی نظریه فوق دراین سواحل بسیار بالاست. در این رابطه مقالات جدیدی به انتشار رسیده که در زیر به برخی از آنها اشاره می شود:

Early human use of marine resources and pigment in South Africa during the Middle Pleistocene
Nature 449, 905 - 908 (18 Oct 2007), Curtis W. Marean, Miryam Bar-Matthews, Jocelyn Bernatchez, Erich Fisher, Paul Goldberg, Andy I. R. Herries, Zenobia Jacobs, Antonieta Jerardino, Panagiotis Karkanas, Tom Minichillo, Peter J. Nilssen, Erin Thompson, Ian Watts, Hope M. Williams

Where River Meets Sea: A Parsimonious Model for Homo sapiens
Colonization of the Indian Ocean Rim and Sahul.
Bulbeck, D.
Curr. Anthropol. 48, 315–321.2007

 

+ سامان حیدری گوران ; ۱٢:٢٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٦/۸/۸
comment نظرات ()

مطالعات باستان شناسی دوران پارینه سنگی در ایران از طرف دانشگاه توبینگن آلمان



در تابستان امسال هیات باستان شناسی توبینگن آلمان در منطقه ممسنی استان فارس به عنوان سومین فصل مطالعات پارینه سنگی ایران اقدام به کاوش در غار بوف و همچنین بررسی در دشتهای رستم 1 و 2 نمود. سرپرست این طرح مطالعاتی آقای پروفسور نیکولاس کنارد از دانشگاه توبینگن و اعضای تیم نیز شامل سامان حیدری، الهام قصیدیان، رحمت نادری، محسن زیدی، سیروس برفی، ناصر حیدری، شیرین نمازی بودند.
دشت رستم 1و 2 در واقع نام دو دشت میان کوهی نسبتا کوچک در شمال غرب استان فارس و در شهرستان نور آباد ممسنی قرار دارد. بوف یک غار نسبتا کوچک در دامنه شمالی کوه زرد در میان دره یقه سنگر است. طی دو فصل کاوش در آن حدود 40 هزار قطعه ابزار سنگی، 30 کیلوگرم استخوان حیوانی بدست آمده است. همچنین در بررسی های باستان شناسی منطقه در حدود 138 مکان شناسایی، که از این تعداد 111 مکان دارای مواد باستان شناسی بوده است. در یاد داشت های بعدی مفصلا در ارتباط با یافته ها و کشفیات این فصل کاری برای علاقمندان خواهم نوشت.
 





 
+ سامان حیدری گوران ; ٤:٠٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٦/۸/٧
comment نظرات ()